Zamierzone uwalnianie

Artykuł 7 rozporządzenia REACH mówi o rejestracji substancji przy „zamierzonym uwalnianiu”, co to dokładniej jest?

Każdy wytwórca lub importer wyrobów przedkłada Agencji dokumenty rejestracyjne każdej substancji zawartej w tych wyrobach, jeżeli spełnione są wszystkie poniższe warunki:
a) substancja jest obecna w tych wyrobach w ilości stanowiącej łącznie ponad 1 tonę rocznie na wytwórcę lub importera;
b) zamierzone jest uwolnienie substancji podczas normalnych lub racjonalnie przewidywalnych warunków stosowania.

Dlaczego warto zwrócić na to uwagę? Zgodnie z zaleceniami rozporządzenia REACH, jeśli wyrób posiada funkcję „zamierzonego uwalniania” substancji to podlega rejestracji w systemie REACH.

Niektóre produkty zawierające substancje chemiczne tworzone są do określonych celów. Drewniany wieszak ma za zadanie umożliwić przechowywanie ubrań. Jednakże plastikowy zapachowy wieszak może również poprawić zapach w szafie. Zastosowano tam bowiem dodatkową substancję chemiczną, której celem jest zamierzone uwalnianie – zapachu.

Istnieje bardzo dużo definicji i problemów z „zamierzonym uwalnianiem”, czego niestety bezpośrednio rozporządzenie nie definiuje.

Poradnik dotyczący wymagań dla substancji w wyrobach Ministerstwa Gospodarki definiuje „zamierzone uwalnianie” jako dodatkową „funkcję” danego wyrobu, która jest celowo zaplanowana i nie zostałaby osiągnięta, gdyby substancja nie została uwolniona. […] Zamierzone uwolnienie substancji z wyrobu ma ponadto miejsce podczas (normalnych lub racjonalnie przewidywanych) warunków stosowania. Oznacza to, że uwolnienie substancji musi zajść w trakcie okresu używania wyrobu.

W poradniku podano przykład rajstop nawilżonych balsamem, których główną funkcją jest funkcja odzieży. Funkcja balsamu jako ochrona skóry jest funkcją dodatkową, która nie zostałaby osiągnięta bez uwolnienia tej substancji, co oznacza, że takie rajstopy są w kategorii zamierzonego uwalniania.

Jednakże urzędy, przedsiębiorstwa a nawet Komisja Europejska mają niekiedy problem z definicją zamierzonego uwalniania.

Racjonalnym jest, że uwalnianie następuje w przypadku substancji zapachowych uwalniających się z produktów, których głównym celem jest inne przeznaczenie. Niestety dla wielu przedsiębiorców nie akceptowalnym jest zastosowanie tej definicji dla gumek ścieralnych (nie zapachowych) – uwalnianie pozostałości gumki podczas ścierania, czy tonerów drukarskich (uwalnianie tuszu podczas drukowania). Wiele instytucji zarówno polskich jak i europejskich udziela odpowiedzi jednoznacznej – wcześniejsze przykłady należą do zakresu zamierzonego uwalniania.

Na pewno zamierzonym uwalnianiem nie jest część klejąca na taśmie klejącej która może pozostawić ślady, czy świecenie świetlika chemicznego po jego złamaniu (produkt nie emituje nic poza światłem).

Poszczególne nowe przypadki, których „zamierzone uwalnianie” jest niejednoznaczne, powinny być konsultowane z odpowiednimi urzędami, które określą sposób traktowania danego wyrobu.

Więcej informacji:

Biuro ds. Substancji Chemicznych
http://www.chemikalia.gov.pl/informacje_ogolne3.html